John de Heij, een dramaturg achter de coulissen

02 mei 2018

,,Ik kijk niet zo graag naar mezelf in de spiegel. In de ochtend doe ik mijn haar op de tast een beetje goed. Wat ik wel zie, is iemand met heel veel liefde voor theater, die ongelooflijk veel houdt van de mensen met wie hij werkt. Ik vind het mooi dat door de theaterproducties mensen bij elkaar komen die elkaar niet kennen en samen iets doen wat ze normaal niet zouden doen. Naast het theater wil ik er zijn voor mijn dochter. Haar opvoeding vind ik heel belangrijk.''

Conservatorium

,,Ik kon zo goed gitaar spelen dat ik werd aangenomen op het conservatorium. Ik hield zowel van popmuziek als van Spaans en klassiek. Toch studeerde ik flamenco, maar ontdekte dat ik niet iemand ben om zeven uur per dag te oefenen. Die wereld was me te smal. Toen ik bij een mooie melodielijn voorstelde om er tekst bij te maken, vonden ze dat gek. Het ging alleen om de muziek. Maar ik vond beeld, theater, tekst en een verhaal bedenken net zo interessant. Muziek is prachtig, maar de kracht ervan neemt toe als je muziek in een groter en theatraal geheel gebruikt. Op het conservatorium miste ik ook de interactie met medestudenten.''

Van acteur naar regisseur

Ik weet snel tot in detail hoe het grotere geheel eruit moet zien

,,Op de toneelschool begon ik met de acteursopleiding. Ik maakte al snel de overstap naar de opleiding tot regisseur. Ik heb wel acteurswerk gedaan en zelfs als cabaretier opgetreden, maar ik hoef niet de performer te zijn. Op mijn veertiende maakte ik al liedjes en zag ik hoe een theaterproductie in elkaar moet zitten en hoe ik dat op mijn manier kan. Ik vind performen nog steeds leuk om te doen. In mijn eigen theaterproducties speel ik het liefst aan de zijkant mee met de muziek, zodat ik van dichtbij kan beleven hoe de mensen op het podium uitvoeren wat ik heb gedacht.''

Talenten regisseren

,,Ik weet snel tot in detail hoe het grotere geheel eruit moet zien. Maar ik ben weer niet zo dat ik van begin tot eind vasthoud aan mijn idee. Ik sta open voor aanpassingen. Als ik acteurs geen ruimte geef, dan beperk ik hun talenten. Als ik één-op-één repetities houd, dan daag ik ze uit, laat ik een scène spelen zoals zij denken dat het moet. Als ze mij kunnen overtuigen, neem ik het graag over. Daarmee spreek ik hun ontwikkelend vermogen aan en wordt het personage iets van de acteur. Het geeft acteurs het gevoel die personages zelf te hebben gevormd. Het maakt iets bij ze los, waardoor ze er vol voor gaan. Ik kan er ontzettend van genieten als ze dan op dat podium schitteren.''

THEATERSTUK SCHRIJVEN

,,Het mooie aan het schrijven van een theaterstuk is dat je met niks begint en een eigen werkelijkheid creëert. Bij Troje begon het met een suggestie van Ruud Bakker die me op het verhaal wees. Toen ik me erin verdiept had, zag ik al hoe het theaterstuk eruit moest komen te zien met decors, kostuums en acteurs. Het stuk schrijven is niet eens het meeste werk. Het is het begin van een dynamisch proces. Ik weet dat je een beetje gek moet zijn om eraan mee te werken en er anderhalf jaar lang al je vrije tijd in te steken. Als regisseur steek ik daarom veel tijd in de persoonlijke aandacht. Ik ben zes avonden in de week ermee bezig.''

83 spelers

,,Voor Troje hebben we 83 spelers. Dat is best veel, maar toch hebben we geen figuranten of ensembles. Iedereen heeft tekst en speelt in het stuk van begin tot eind een inhoudelijke rol. Hoe klein de rol ook is: het zijn personages die in het stuk een ontwikkeling doormaken. Als je als publiek één speler op het podium volgt, kijk je naar een verhaal op zich.''

Amateurs

,,Omdat ik bij Troje de kans krijg om met een mix van professionals en amateurs te werken, wordt het toneelspel van de amateurs naar een hoger plan getild. Daarom vind ik het werken met amateurs zeer inspirerend. Zij maken tijdens een project een ontwikkeling door, ontdekken wat ze kunnen en worden steeds enthousiaster. In dat proces kan ik talenten naar boven halen.''

Grote voorstellingen

,,Met mijn Stichting De Theaterbakkerheij mag ik enorm grote voorstellingen maken. We bieden daarbij verschillende podiumkunsten aan zoals dans, toneel, decor, zang en stage fighting. Daardoor laten we mensen, jong en oud, met of zonder ervaring, in aanraking komen met cultuur. Groot gaat wat mij betreft niet alleen om aantallen bezoekers, of budget, maar groot gaat voor mij ook over kwaliteit en educatie. Het wordt gemaakt door mensen uit de eigen regio, uit alle lagen van de bevolking. Mensen leren iets en ontwikkelen zichzelf. Dan willen ze de volgende keer ook iets meer.''

Na Troje

,,We willen doorgaan met eens in de twee jaar een grote productie maken. Tussendoor misschien twee of drie kleine producties. Met die ambitie zijn we eigenlijk ons eerste project Titanic begonnen, we willen in 2022 iets echt groots in Gouda neerzetten. Dan viert Gouda 750 jaar stadsrechten. Wat het moet worden, weten we nog niet, maar we zijn er wel al over in gesprek met de gemeente.''

Commerciële producties

We willen niet de standaard­mu­si­cals maken die Joop van den Ende en Albert Verlinde produceren

,,Voor commerciële producties moeten veel rechten worden betaald. Daarnaast mag je niets aan het oorspronkelijke verhaal veranderen. Ik vind het juist zo leuk om zelf voorstellingen te schrijven, te ontwikkelen en te maken. Mijn maatje Ruud Bakker die jarenlang in het bedrijfsleven actief was en een grote voorliefde voor theater heeft, begrijpt dit. Voor hem is het een uitdaging om zo'n grootschalige musical financieel mogelijk te maken. We willen niet de standaardmusicals maken die Joop van den Ende en Albert Verlinde produceren. Zij doen dat geweldig goed, maar het is niets voor mij om de 14de editie van een kant-en-klaar script te produceren. Daar zit voor mij geen uitdaging meer in.''

Docent drama

,,Eerlijk gezegd vind ik het maken van theatervoorstellingen zoals Troje het allerleukste om te doen. Maar ik krijg ook veel energie van het werken met leerlingen op een middelbare school. Op het Antoniuscollege is drama een examenvak. Het is bijzonder dat examenleerlingen daar hun eigen voorstellingen maken. Door het vak drama leren zij sociale vaardigheden, presenteren zij zichzelf en kun je maatschappelijke thema's uitdiepen. Ze worden zich bewust van hun sterke punten en persoonlijkheid. Iedereen is uniek en kan iets.''

Contact

Email:info@johndeheij.nl Telefoonnummer:06-23182112 Website Theaterbakkerheij:www.theaterbakkerheij.nl

© 2018 John de Heij Theaterproducties
Website door Slava Syurin